ලිපියේ පසුබිම සහ අරමුණ  ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආනයන සහ කෙටි කාලීන ඩොලර් ණය හරහා ගෙවුම් ශේෂ හිඟය පියවීම මත රැඳී ඇති රටවල ආර්ථිකයන් ඕනෑම ගෝලීය සාධකයකට කම්පනයට පත් වන බව සාමාන්‍ය දැනුම යි. එවැනි සාධකයන් තුළින් ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ ගිය හොත්, එය මෙම ආර්ථිකයන්ට හදිසි භුමි කම්පාවන් පහත් වීමට සමාන ය. පසුගිය මාසයක පමණ කාලය තුළ ඉරානය සහ ඇමෙරිකාව අතර පැවති භූදේශපාලනික ආතතීන් තුළින් දැනට දින 12 ක පමණ පවතින අභ්‍යාවකාශ යුද්ධය හේතු කොට හට ගෙන ඇති බලශක්ති ඇතුළු ගෝලීය සැපයුම් දාමයන් අවහිර වීම තුළ සමස්ත ගෝලීය ආර්ථිකයම කම්පනයට පත් වී ඇත.  බලශක්ති සහ වෙළෙඳ භාණ්ඩ හා සේවා මිල ගණන් ක්ෂණිකව ඉහළ යාම, විදේශ ආයෝජන බටහිර රටවලට සංක්‍රමණය වීම, විනිමය අනුපාතයන් ඉහළ යාම සහ රාජ්‍ය ණය පොලී අනුපාතයන් ඉහළ යාම වැනි ප්‍රධාන කම්පනයන් හේතු කොට මෙම රටවල ඉදිරියේ දී උද්ධමනය ඉහළ ගොස්, ආර්ථිකයන් හැකිලී, පොදුජන ජීවන මට්ටම කඩා වැටීමට ඇති අවදානම පිළිබඳ නිල ප්‍රකාශනයන් ඉදිරිපත් වී ඇත.  ඉරාන යුද්ධය දිග් ගැසුනොත්, එදිනෙදා පදනමක් මත රැස් කෙරෙන ඩොලර් සංචිතයන් හරහා විනිමය අනුපාතය සහ ගෙවුම් ශේෂය අමාරුවෙන් ආරක්ෂා කෙර...

  ලිපියේ අරමුණ සහ පසුබිම මේ දිනවල මහ බැංකු රැසක් විසින් ඉරාන යුද්ධය හේතු කොට අයහපත් උද්ධමනකාරී තත්ත්වයක් හට ගත හොත් පොලී අනුපාතයන් ඉහළ දැමීමට සිදු වන බවට ඉඟි පළ කොට ඇත. සමහර මහ බැංකු විසින් තම රටවල වත්මන් උද්ධමනය  ඉලක්කයට වඩා බොහෝ පහළ මට්ටමක පවතින බැවින් අපේක්ෂිත ගෝලීය උද්ධමනය දරා ගැනීමේ හැකියාවක් පවතින බවට ද ප්‍රකාශ කොට ඇත. එබැවින්, මෙම ලිපියේ අරමුණ වනුයේ, ඉරාන යුද්ධයට ප්‍රතිචාර ලෙස මහ බැංකු විසින් පොලී අනුපාතයන් ඉහළ දැමීමේ අයෝග්‍යතාවයත්, ඊට විකල්පව ආර්ථිකයන් සහ ජන ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා රාජ්‍ය මුදල් බලය භාවිතා කළ යුතු ආකාරයත්  පිළිබඳ ව අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීම යි. ආර්ථික කළමනාකරණය පිළිබඳ ව ලිපියක් මෙහි සම්බන්ධ කොට ඇත .  (ලිපිය) මෙම ලිපිය මගින් කිසිම සංඛ්‍යා විශ්ලේෂණයකින් සහ ඉරාන යුද්ධය ආශ්‍රිත කිසිම භූ දේශපාලනික ඇගයීමකින් තොර මතු පිට කියවීමක් පමණක් ඉදිරිපත් කෙරේ. ඉරාන යුද්ධය සහ  අපේක්ෂිත  ගෝලීය උද්ධමන රැල්ල  ඉරාන යුද්ධය හේතු කොට ගෝලීය බලශක්ති සහ සැපයුම් දාමයන් අවහිර වීම තුළින් ලෝකය පුරා මිල ගණන් ඉහළ යන බව පොදු දැනුමකි. මෙවැනි ගෝලීය සැපයුම් අවහිරතාවන්ට ම...

  ලිපියේ අරමුණ සහ පසුබිම  මේ දිනවල බොහෝ දෙනා විසින් අදහස් දක්වන්නේ, 2028 දී නැවත විදේශ ණය පැහැර හැරීමේ සහ එමගින් රජය අස්ථායී වීමේ අවදානම් පිළිබඳ ව ය. එම අදහස් හුදෙක් 2022 වර්ෂයේ ලද බියකරු ආර්ථික අර්බුද අත්දැකීම් මෙන්ම එවක පැවති ආර්ථික ව්‍යුහාත්මක අවදානම් නොවෙනස්ව පැවතීම මත ගොනු වී ඇත. එහෙත්, අදාළ ආර්ථික කළමනාකරණ අධිකාරීන් විසින් එම අදහස් එක හෙළා ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඒ සඳහා උද්ධමනය 2% මට්ටමට පහළ යාම, මහ බැංකු විදේශ සංචිතය ඩොලර් බිලියන 6.5 ඉක්මවා යාම, මහා පරිමාණයෙන් මෝටර් රථ ගෙවීමට තරම් ආනයන ප්‍රවර්ධනය සහ 2023 දී නිර්දේශිත IMF ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන පොතට අනුගමනය කිරීමේ සාදනීය ප්‍රතිඵල වැනි තත්කාලීන සාධක ගෙන හැර දැක්වෙයි. සමහර ආර්ථික විද්‍යාඥයන් විසින් 2027 දී නැවත IMF ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනකට යාම ද යෝජනා කෙරේ. එහෙත්, 2022 වර්ෂයේ පැවති ආර්ථික ව්‍යුහාත්මක අවදානම් අඛණ්ඩව පැවතීම තුළ, එම සාදනීය ප්‍රතිඵල හුදෙක් දිට්වා සුළි සුළඟ මෙන් බලා සිටිය දී ගසා ගෙන යාමේ අවදානමක් පවතින බව කිව යුතු නැත. එබැවින්, මෙම කෙටි ලිපියේ අරමුණ වනුයේ, මූලික ආර්ථික ව්‍යුහාත්මක අවදානම් හඳුනා ගෙන, ...